Pasé Dario ĖL DOTOR ********************** EI dotor Omér a dovģa sņ nņm ėd batésim a sņ pare, amirador dėsfreną 'd Carducci - Tra le battaglie, Omero, nel carme tuo sempre sonanti ... ma chiel, che da masną a l'era costumą stropié, da la mira ritmica, sņ nņm an Ņmer, a-j vedģa marcą ansima sņ destin: studios ėd notomģa e, adonch, ėd meisin-a. Ėl dotor Omér, adonch, cola matin a l'ha fąit pėr ėscrive, con soa stilogrąfica d'ņr, n'arseta sempia sempia da feje spedģ a sņ amis ėspessiari, cand l'anciņstr a l'ha comensą a spantiesse e a spataresse 'n sėl papé dl'arsetari, come cand un a serca dė scrive ansima a 'n tņch ėd papé suvant. N'uciada an pressa, da siensią, al piston e al piumin (dzortut al piumin, d'ņr) e la sigurėssa che ant ij mecanism ėd la piuma nen a surtičissa da l'ordin natural ėd la precision mecąnica dj'ėstrument. Adonch: ėl papé. A l'ha piją n'ąutr feuj e 'dcņ n'ąutra piuma (a l'avģa car le cure drąstiche, decise): midem arzultą. Tant a valģa, anlora, prové n'ąutra vira: a la midema manera l'anciņstr as ėspantiava, as ėslargava, as anfiava scasi, as antėrtojava e as antorzģa, fin-a a prņduve na macia nčira-bluėtta an sla surfassa bianca dėl papé dl'arsetari. Ėl dotor Omér a podģa franch nen toleré na qualsėssģa rņba ch'a surtičissa, bele mach na frisa, da l'ordin lņgich e natural ėd la realtą ogetiva e dimostrabil da la mira sientģfica. L'ativitą fņra dle régole, adonch, ėd papé piuma e anciņstr (tut dabon a smijava congiuré ancontra 'd chiel) a j'ėsmijava franch n'ņfčisa, n'ņfčisa bela e bon-a, n'insolensa dritura, a sņ amor prņpri, a soa anteligensa, a soa - dzortut - dignitą professional ėd médich e 'd siensią. Che na roba dėl géner a capitčissa, si-ch'i-sai, a 'n litrą, a 'n uacianģvole sensa gnun-a utilitą an sla facia dla tčra, o a 'n filņsof fagnan e vagabond, sņn a podģa esse tolerabil, ma a'n médich, a'n siensią, a'n benefator ėd l'umanitą... parčj 'd chiel! An cost moment l'anférmera a l'é vnłita a nonsieje la presensa 'd n'ņm che, ant la stansia d'aspét, a ciamava d'esse arseivł. Parčj, ėl dotor Omér a l'é trovasse dėdnans a'n monsł grand, distint, elegant, ėd n'etą nen definģbil che, apress d'ess-se presentą: «Dotor - a l'ha dije con un ton serio ma pa gravos - I'assident ch'a l'é capitaje con l'anciņstr (ch'as sagrin-a pa: mi i sai,tut, ėd chiel e 'd soa vita) a l'é nen ąutr che 'I prinsipi d'un moment ėstņrich neuv ėd nņstr mond: le cņse inanimą a l'han piją 'd qualitą neuve e diferente, e d'ąutre (ancor pģ neuve e pģ diferente) a na pijeran d'ades, an lą (as są pa, an efét, ni pėrchč ni pėr come sņn a cąpita), ma chiel a deuv pa sągrinesse pėr soa piuma; an efét chiel a dovrą pa pi scrive d'arsete, da gią che j'ņmini, a l'ambņss ėd le cose, ch'a stan ėvnisend mate, a son ėdventą tuti san ėd ment e motobin rigoros, ėscasi "prussian" (s'am passa 'I termo), ant soa vita: pa pģ gnente stravissi, dėsbąucia, imprudense, gnente d'autut. Le conseguense? J'ņmini a vniran pa pģ malavi pėr colpa soa 'd lor: le maladģe che a-j ciapran a saran mach pģ cole-ahidemģ-ch'as peulo pa curesse, an manera che lor, j'ņmini, as limiteran a nasse, vive con métod e rigor sientģfich, e, cand ch'a sarą rivą so temp, meuire. Con son, im onoro 'd salutela». Dit son l'ņm a l'é dėspari e 'I dotor Omér, dąita n'uciada pien-a 'd fot a soa piuma posą an sėl cansel, a l'é ciamasse se l'ņm a l'avčissa rason o a fussa mach un mat... A l'era tut dabon ver, e 'I dotor Omér (ėl boneur ėd ciamesse parčj...) a l'ha trovą 'n travaj, da gią che giumai ėd médich a-i na j 'era pa pģ da manca, come coretor dė sboss pėr na ca editris ch'a stampava 'd lģber ėd poesia che (da gią che j'ņmini a j'ero vnłit tuti serio...) a dovģo serve prņpi mach com esempi dla matarģa e dla dėsbaucia dij poeta antich. A l'era pa 'n travaj bel-fé, da gią che le mąchine as comportavo un pņch com a vorģo, e parčj sovens la poesia a venģa ardota, pr'esempi, a 'n toch ėd prņsa sientģfica, cola che na vira a l'avģa tant vempł 'd gņj l'ąnima (visadģ 'I servel) dėl dotor Omér. Tut a smijava score an sle roere dėl tran-tran ėd tuti ij di, cand che 'I dotor Omér na matin a l'ha notą che da pģ 'd quatr ore l'anciņstr ėd soa piuma as ėslargava pa a mace, ma a scņria regolar dal piumin. Nen mach, ma 'I cap ėstampador a l'era arvolgiusse a chiel (ch'a l'era peui sempe 'n médich...) a ciameje cheicņs pėr na stomiera conseguensa 'd na neuit ėd dėsbąucia. Tłta soa anvia 'd poesia a l'é passaje: a l'é aussasse torna ant soa dimensiņn ipocrątica e a l'ha mandaje chčich nomass franch ėd cheur a so pare bonąnima che a l'avģa, a tuti ij cost, vorsulo ciamé Omér.