Joseba Sarrionandia
Olerkiak



Dispersioa (GPA, Argitaletxe HIRU, 1993) 
Erdi Mina 
Iadanik harrapatua, polizien bultzakada
eta kolpeen artean,
amari emaniko azken adioa gogoan,
odolaren zaborea ezpainetan,
sinetsi egin nahi huke. 
Biluzik, estekaturik, paparra dena erreta,
ia deseginik,
naufragiorik gupida gabeenean ere
azken eustarria atzekitzeko,
sinetsi egin nahi huke 
hik oinaze bidaia horretan heriotzerantza
emaniko pausu bakoitza
hire herriak bizitzara ematen duen
urratsa dela. 



Hnuy illa nyha majah yahoo (Elkar 1995) 

Damurik ez 

Ene bizitza atzera bizi ahal banu
filme bat bezala,
dena hasieratik errepikatu
ahal balitz,
zer ez nuke moztuko, zer
ez nuke tatxatuko,
zer ez nuke aldatuko,
zer ez nuke emendatuko!
Filmea ber egiterakoan
_remake_ hobetua baino
nahiago nuke filme arras
bestelakoa. 
Halaere, ez naiz zuei amore,
atsegin
edo bakea ematearren ezertaz edo
ia ezertaz damutuko.
Ez naiz damutuko ez untziak
eraikitzez,
ez untziak suntsitzez, ez loreez
ez labanez,
ez polboraz ez andere biluziez,
ez begitako euriez
ez ene ahapaldi aldrebesez, ez aldean
daramatzadan zauriez.
Bizitzeko zazpi bizitza banitu ere
katuek bezala
ez dizuet ezta kapitulazioaren
orduan ere
zeuen nehurri eta gustokorik
batere entregatuko. 


Biluzteko orduan 

Ohe bazterrean besarkatu ginenean
maitasun poema bat eskatu zidan.
Izterrak ene giltzurrinen inguruan
hestutu zituenean
maitasun poema bat eskatu zidan
berriro.
Zer egin? Poeta ofizioa ez da erreza,
Rainer Maria Rilkek
poesia odolezko izerdia dela
esaten zuen.
Zertarako ekarri izua eta ikara
izara artera... 
Larruak ematen duenarekin aski da,
eta dena dela
larrua jotzeko ez da derrigorrez giro hain
poetikorik behar. 
Biluzten bagara errazagoa da. 


Euri eguna 
Euria gustatzen zaio kantoiko itsu
loteria saltzaileari.
Goitik behera euria adokin zimelduetara, eta
zeharka
arratseko zintakin. Goroldioa egunen
atzekaldan hedatzen,
euria maitasun onetsiak bezain lehun
lurrean irristatzen.
Sapaburuak balea izateko ametsak
borobiltzen.
Euria ari, hormako zorion marrazkia ezabatuz
eta teilen
kolorea hurrinera arrastatzen. Euria,
artesau hatzamarren doinua,
suge erorketa, hitz erorketa ikaragarria
munduko hiztegi guzietatik.
Nobelatako dontzeilak leihoetan euriaren
laztan eske, euria
beren paineluak hartzen, beren bihotzak tipitzen,
beren ezpainak umeldu eta isilerazten.
Euria, eskaleek bizturiko suak amatatu eta
haien erraietaraino egarria lez
hedatzen. Jendea artean haztamuka doa
aterri denean baino jantziago. 


Lagun presoei gutuna 
Nahiago nizueke izkiriatu gutuna
hitzik gabekoa:
dena esanda dago eta zer akigarria den
errepikatzeka,
batez ere hitzek esan nahi dutena geroago
eta gutiago diotenean;
alemanerazko hitz luze eta ikaragarriak ere
ez omen dira erabat zehatzak. 
Polizia, bankero, ugazaba eta apezek
"terrorista" esaten dizuete,
eta barregarria da gure jendea ere
"heroe" deitzen,
zuei, estatuen harri gatibutza inola
ametituko ez duzuenoi,
askatasunaren aldeko burrukan askatasuna
galdu duzuen giza zatioi. 
600 baino gehiago zaretela esaten da beti
eta zero horiek
eta dispertsioak eta urtaldien amaigabeak
abstrakzio itxura ematen dizuete;
zin egin behar zaio jendeari ez zaretela
batere abstraktoak,
nahiz eta hurrinak, nahiz eta zuen bizimodua
esanezineko modukoa izan. 
Hemen eguna odolustutzen ari da
ortzemugan
zauri sakon bat bezala, nork daki
sendagarria den.
Guk betiko antzera jarraitzen dugu
polbora eta lore artean,
logistika eta metafora artean, Karl Marx
eta andere biluziaren artean: 
gauza bakoitzak bere zailtasuna,
batzutan mosu bat ematera
etsaiaren kuartel jeneralean lehergailu bat
jartzea baina zailagoa da...
Zuen askatasuna behar dugu, eginkizun zailetan
elkarrekin jarraitzeko.
Gure herriaren gorputz galdua bilatzea
esate baterako. 
Zuen askatasuna behar dugu, libre gaudenok ere
libreak izateko,
giza jendeak berez haragian itsatsirik dituen
katea luze
eta ilunekin librea izan daitekeen nehurrian
behintzat. 


Haize gorria 
Zatoz haize gorria
gure herrialdera
eguzkia paisaiaren
ortzemugara eramatera
zatoz hostoak lehortzera
gorostiak handitu eta lehertzera
intzirika
zatoz haize zoroa
guardasolak okertzera
teilak mogitzera arranoa bezala
hegalak zabal zabalik
ez zaitez ederra izan
ez abila izan zaitez dorpea
zatoz erauz itzazu
jaun andereen maskarak
galeraz itzazu hegaberak zeruetan
zatoz errime
munduko gauzek beren moldea
zein den ahantz dezaten
sosegu zuri guziak lohitzera
erdu indarrez
zuhaitz zaharren adarrek
eroturik
gure etxeetako ateak
hauts ditzaten